Streha e Antinacionalizmit

E. Mërtiri

Regjistrimi fesë dhe etnisë, por edhe probleme të shumta me minoritetin grek në jug të vendit, kanë sjellë një rrije të sensibilitetit shoqëror ndaj marrëdhënieve me fqinjët dhe si rrjedhim, edhe ndaj çështjes kombëtare. Kjo ka bërë që të ketë edhe një rritje të vëmendjes politike në grupime të vogla, të cilat i shohin sentimentet nacionaliste tek një pjese e popullsisë si një mjedis të përshtatshëm për të bërë elektorat. Në fakt kjo vjen më tepër nga përjashtimi që politika shqiptare i ka bërë çështjes kombëtare, duke bërë që interesat kombëtare të mbeten thuajse të papërfaqësuara në politikë.

Çështja çame apo çështja e çamëve

Ergys Mërtiri

Zhvillimet më të fundit në Shqipëri tregojnë për një rritje të ndjenjës së nacionalizmit, të cilën e ndeshim gjithnjë e më shpesh në jetën publike e shoqërore. Ndërgjegjia kombëtare duket në rritje në një masë të konsiderueshme, pavarësisht se, duke mos qenë e pjekur intelektualisht, dhe duke mos qenë e kultivuar siç duhet nga elitat, ajo mbetet ende e mjegullt dhe e pa artikuluar në termat e duhur, si dhe e pa adresuar në problematikën e nevojshme. Në këtë linjë, duket se edhe çështja çame po gjen gjithnjë e më shumë sensibilitet në Shqipëri, duke tërhequr vëmendjen e opinionit.

Greqia në agoni gjunjëzon shtetin shqiptar

E-zani
Parlamenti shqiptar kaloi për miratim me procedurë të përshpejtuar projektligjin për kryerjen e regjistrimit të popullsisë ku do të përfshihet edhe regjistrimi i fesë dhe etnisë. Megjithë reagimet e shumta nga shoqëria civile, intelektualë të ndryshëm, si dhe aktorë të ndryshëm politikë, megjithë reagimet qytetare, të cilat nuk ishin aspak të vogla duke pasur para sysh një vend apatik si ky që nuk di ta ushtrojë të drejtën e protestës, përsëri, veshi i qeverisë shqiptare mbeti i shurdhër. Qeveria shqiptare nuk mori para sysh as ndjeshmëritë qytetare e kombëtare, as argumentet e shumta kundra këtij vendimi, as realitetin problematik me të cilin lidhet ky regjistrim, duke ruajtur me kokfortësi dhe pa argumente vendimin e saj. Ndryshe nga ç’ndodh normalisht, kur qeveria ka nuk ka hezituar të shfaqë gjithmonë oportunizmin e saj, për t'i plotësuar kërkesat, kur ato kthehen në një kauzë publike, kësaj rradhe, duket se vendosmëria e saj është e paluhatshme përballë çdo presioni qytetar.

Tiranë, manifestim proteste ndaj Ministrit të Jashtëm Izraelit

Sot ka mbërritur në Tiranë, Ministri i Jashtëm i shtetit të Izraelit, Avigdor Lieberman, i cili do takohet nesër me autoritetet kryesore të vendit tonë. Vizita e tij në Shqipëri është e para e një sërë vizitash në vende të ndryshme të botës. Lieberman po lobon në emër të shtetit të Izraelit që të mos njihet Shteti i Palestinës nga vendet që marrin pjesë në OKB.

Post-scriptum mbi zgjedhjet jo politike

Anjeza Xhaferraj*

Pasi dëgjuam gjatë gjithë fushatës se vota e zgjedhjeve lokale nuk na qenkësh politike, tashmë dëgjojmë se kjo e bekuar votë na qenkërka në dy versione: popullore/ politike dhe diçka tjetër e papërcaktuar, që, ndonëse nuk artikulohet, i bie të jetë si jopopullore ose jopolitike. Me këtë lloj logjike i bie që qytetarët në ditën e votimit janë paraqitur si njerëz politikë dhe jo politikë në të njëjtën kohë. Pra, pasi kanë dëshmuar vullnetin e tyre politik kur kanë votuar për këshilltarët bashkiakë, janë zhveshur nga ky vullnet dhe kanë votuar për kryetarin e bashkisë, ose anasjelltas, pra kanë qenë të zhveshur fillimisht dhe më pas kanë hedhur petkun politik, gjithmonë në varësi të operacioneve fletë-plotësuese që kanë kryer më parë. Mbetet mister, megjithatë, se pse njëra votë na fut në politikë dhe tjetra na nxjerr prej saj. Dhe për të plotësuar kuadrin (dhe për t’u argëtuar disi) konstatojmë se vota politike është hedhur pikërisht për krahun që bëri një fushatë jo politike, por për “qytetarin”, dhe vota tjetër, ajo jo-politikja, u hodh për atë krah që nuk reshti së bërtituri për rëndësinë politike të këtyre zgjedhjeve.

Muslimanët përtej ofertës elektorale

E. Mërtiri

Sa herë që afrohen zgjedhjet, shohim sesi politika shfaq afrim të pazakontë ndaj muslimanëve. Politikanë të shumtë nxitojnë të takojnë njerëz nga xhemati, imame, aktivistë, besimtarë të thjeshtë, në të cilat nuk mungojnë shfaqjet e simpatisë së së tyre ndaj fesë. Një gjysh që është falur dikur, i rinxjerrë në kujtesë duke shkundur pluhurin e harresës, një klerik në trungun gjenetik që ekspozohet befas, pas shumë kohësh i fshehur si njollë biografike, një vakëf i dhuruar nga dokush prej paraardhësve, të cilit ndoshta mund t’ia shohim sadopak hajrin megjithë keqardhjen që s’e trashëguam dot, janë jorrallëherë urat e ndërlidhjes së tyre me besimtarët, nëpërmjet të cilave synonet trafikimi i votave që, ndryshe nga c’ndodh rëndomë, nuk peshkohen me premtime elektorale për vepra të mëdha publike, por me ekspozita lidhjesh te fshehta shpirtërore që rreken të krijojnë simpati tek kjo pjese e veçantë elektorati. Pa dashur të merremi me skutat e zemrave, vlen të vemë në dukje se komunikimi i politikës me xhematet ka një raport krejt të ndryshëm, iracional, që nuk përkon me atë që ndodh në përgjithësi në politikën shqiptare, por që nuk përkon as me atë që po ndodh vërtetë në raport me sjelljen reale të politikës me muslimanët. Teksa për katër vjet, muslimanët janë gjithmonë grupi social më i diskriminuar dhe i përjashtuar në Shqipëri, për një muaj ata bëhen bashkësia më e simpatizuar e kandidatëve për postet drejtuese elektorale.

Reagim ndaj politizimit të Institucioneve fetare muslimane

Forumi E-Zani i Naltë po ndjek me shqetësim zhvillimet që ka marrë fushata elektorale për zgjedhjet vendore në Shqipëri, dhe politizimin e fesë nga të dyja forcat kryesore duke përfshirë edhe instrumentalizimin politik të Komunitetit Musliman Shqiptar (KMSH). Ne vërejmë me shqetësim se Xhamia e re, për ndërtimin e së cilës forcat politike janë vënë në garë, po kthehet në një objekt përplasjesh të pakuptimta politike për përfitime elektorale. Të gjitha këto janë të tepërta dhe jashtë qëllimeve për të cilat ngrihet një objekt kulti.

“E kaluara dhe mungesa e drejtësisë kanë kriminalizuar shoqërinë”

E. Mërtiri

Intervistë e dhënë në gazeten Tirana Free Press

A është e dhunshme shoqëria shqiptare?

Mendoj që po. Dhuna duket e pranishme në një masë të konsiderueshme në shoqërinë shqiptare dhe në një mënyrë a në një tjetër na rrethon kudo. Kjo dëshmohet jo vetëm në kronikat e zeza, por në përditshmërinë tonë. Mjaft të hipësh në autobuz apo të lëvizësh me makinë, lëre pastaj nëse të ndodh të ndeshesh me gjykatat, zyrat shtetërore, apo hipotekat. Madje jo vetëm në rrugët e qyteteve tona, por edhe në podiumet politike, në ekranet e televizioneve, në faqet e gazetave, në forumet dhe blogjet e internetit... Ngado ndeshesh me njerëz të acaruar, që prodhojnë dhe imponojnë konfliktualitet. Ja psh. Të ndodh që të lexosh ndonje koment apo analizë, vërtetë interesante në shtypin shqiptar dhe mendon se vërtetë autori ia ka qëlluar të ofrojë një ide me vlerë. Sapo hap internetin dhe shikon komentet, do të ndeshësh në një shpërthim agresiviteti, përbaltjeje e prepotence, të cilat janë gati ta cojnë autorin në burg për agjitacion e propagandë. Eshtë vërtetë shqetësuese, të mendosh se në cfarë mjedisi të duhet të diskutosh problemet e kësaj shoqërie. Në njëfarë mënyrë, jo vetëm që agresiviteti është bërë pjesë e sjelljes së përgjithshme të shoqërisë, por duket se njerëzit e kanë humbur besimin se e drejta e tyre, marrëdhëniet njerëzore mund të rregullohen me mjete te tjera përvec forcës. Në fakt, agresiviteti i kultivuar në media, është edhe më problematik, pasi ushqen shoqërinë me një frymë që prodhon polarizime të pashëndetshme shoqërore, të cilat, nëse pompohen vazhdimisht, bëhen një gangrenë e vërtetë për zhvillimin e shoqërisë.

Burkat e Izraelit

Miriam Shaviv, kolumniste në Britain’s Jewish Chronicle.

Izraeli, në mënyrë të posaçme rabinët e tij, mund të mësojnë prej ndalimit të vellove të fytyrës në Francë. Me ligjin e saj të ri, Franca ka lëshuar një deklaratë të fortë për i takon pritshmërisë për nivelin e integrimit të qytetarëve të saj myslimane dhe për statusin e grave në shoqërinë e saj.

Sektori fetar i Izraelit lipset të lëshojë deklarata të ngjashme. Në nishan nuk janë qytetaret e tij myslimane, pak prej të cilave e përdorin vellon e fytyrës (edhe pse numri i saktë mbetet i panjohur), por kulti i çuditshëm dhe i rrezikshëm i grave çifute,

NDIKIMI NË RRITJE I VATIKANIT NE KOSOVË

Nga Mateo Albertini, Milano *

Përktheu: Nolian Seitaj

Që prej Shkurtit 2008,më se tre vjet që pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës – ku të pakten 90% e popullsiseë së saj njihet nominalisht si myslimane - Vatkani ka kërkuar dukshem ta rrisë prezencën e tij vazhdimisht, tani madje pa e fshehur fare si qëllim.

Po bëhemi vegla të politikës

E. Mërtiri

Fushata elektorale për zgjedhjet vendore është ndezur tashmë me të gjithë arsenalin e vet dhe duket se dy forcat kryesore janë angazhuar egërsisht duke përdorur çdo mjet për të tërhequr, çdo votë nga kundërshtarët. Natyrisht, gara për Tiranën do të jetë beteja më e rëndësishme në këto zgjedhje, e cila parashikohet të jetë në rezultate shumë të ngushta, gjë që ka bërë që forcat ti kushtojnë rëndësi cdo kategorie dhe grupi shoqëror gjatë fushates. Në këto kushte, edhe muslimanët nuk mud të mbeteshin jashtë betejës, duke zgjuar interesin e të dyja palëve të cilat janë angazhuar fort në garën për të marrë votat e tyre. Në fakt, një gjë e tillë duket se po përsëritet tashmë në çdo fushatë, por kurrë në këtë intensitet. Tashmë kemi edhe një precedent qendror në betejën për votat e muslimanëve, “Xhamia e re”, e cila duket se është bërë karremi kryesor në rrjetat elektorale të të dy kampeve. Të dyja palët u premtojnë muslimanëve ndërtiminin e kësaj xhamie, e inaguruar për të filluar punimet që në 1992-shin, por e mbetur ende e panisur.

Intolerancë e racizëm qeveritar në Francë!

Editorial, The New York Times.

Imponimi formal të hënën i ndalimit francez ndaj mbulesës së plotë të fytyrës, i cili solli arrestimin e menjëhershëm të dy grave që po protestonin kundra këtij ligji, është shoqëruar nga elozhet qeveritare për vlerat franceze si dhe cështje të sigurisë dhe barazisë gjinore.

Shpërndahuni, po na numërojnë!

E. Mërtiri

Teksa në Shqipëri, opinioni publik është përfshirë prej kohësh në polemika për deklarimin fetar dhe etnik në regjistrimin e popullsisë, i njëjti debat ka përfshirë tashmë Kosovën. Komunitetet fetare si dhe aktorë të ndryshëm të jetës publike në Kosovë kanë shprehur shqetësimet e tyre për këtë, duke u frikësuar për mundësitë e prodhimit të rezultateve fiktive, si dhe për stimulimin e problemeve në interpretimin e të dhënave. Të dhëna të tilla krijojnë mundësitë për të hapur debate të dëmshme të ngritura mbi lojëra shifrash, të cilat ne ballkanasit i ushtrojmë prej shumë kohësh.

Dr. Mustafa Ceric: “Kemi nevojë për një Revolucion Shpirtëror!”

Nga Samiti i Fezit.

Le të kujtojmë se qënia njerzore ka nevojë për tre kënaqësi thelbësore, e duke qenë thelbësore, ato bëhen nevoja.